Mediaknipsel (Nederlands 5): Meer anciënniteit en extra loon voor extra lesuren: onderwijsminister Weyts lanceert plan om lerarentekort aan te pakken

Zoals ik in een eerder blogbericht reeds schreef, zal de oplossing voor het lerarentekort volgens mij van verschillende kanten moeten komen. Nu heeft ook Ben Weyts - eindelijk - een pakket met maatregelen op tafel gelegd om het lerarentekort aan te pakken. Volgens hem verdienen leerkrachten in de eerste plaats meer respect. Als ze dat krijgen, dan zullen meer mensen kiezen voor het onderwijs. De maatregelen waarmee Weyts op de proppen komt, zullen al uitgevoerd worden vanaf 1 januari 2022.

Ben Weyts wil het lerarenberoep én de leraar zelf opwaarderen. Om dat te kunnen verwezenlijken, wil hij in eerste instantie de anciënniteitsregeling voor zij-instromers uitbreiden. Wie vanuit de privé naar het onderwijs overstapt kan vandaag maximum 8 jaar anciënniteit meenemen. Een belangrijke kanttekening daarbij is dat deze regeling enkel geldt voor zij die een knelpuntvak gaan geven. De lijst met knelpuntvakken wordt wel uitgebreid. Verder wordt het maximum aantal jaren anciënniteit opgetrokken van 8 naar 10 jaar. Wie een praktijkvak gaat geven zal zo zelfs 20 jaar anciënniteit kunnen meenemen.

De uitgebreide anciënniteitsregeling is niet de enige maatregel die getroffen zal worden om het lerarentekort in te dijken. Vanaf volgend jaar zullen mensen met een masterdiploma en een pedagogisch bekwaamheidsattest les mogen geven in het lager onderwijs. Hier zit wel een addertje onder het gras: deze mensen zullen als bachelor betaald worden, en dus niet als master. 

Ook aan de verloning van leerkrachten zal worden gesleuteld. Zo zullen leerkrachten voortaan extra loon krijgen wanneer ze extra lesuren voor de klas staan, bovenop hun normale opdracht. Zo zijn er bijvoorbeeld jonge leraren die meer tijd hebben en die bijgevolg ook meer tijd willen vrijmaken om voor de klas te staan. In dat geval wil Weyts ervoor zorgen dat wie meer lesuren geeft bovenop het reguliere pakket daarvoor ook extra betaald wordt. Een opmerking hierbij is dat deze maatregel enkel geldig is in het middelbaar onderwijs.

Naast de hierboven besproken maatregelen komt de minister met nog een aantal andere maatregelen. Zo zullen scholen die moeite hebben met het vinden van leerkrachten tot 20 procent van hun budget voor leerkrachten ook mogen aanwenden om ondersteunend personeel, zoals een studiemeester, aan te werven. Voorts wil Weyts ook leerkrachten die terugkomen uit ziekteverlof geleidelijk inschakelen en zwangere leerkrachten die niet meer voor de klas kunnen staan andere taken opgeven. Daarnaast zullen onderwijsvacatures ook zichtbaarder gemaakt worden.

Naast het plan voor het opwaarderen van het lerarenberoep én de leraar zelf, is de minister van Onderwijs ook nog bezig met een plan voor de opwaardering van de lerarenopleiding. Volgens hem moet de lat hoger gelegd worden en moet men de lerarenopleiding meer aanzien geven om zo te komen tot meer respect voor leerkrachten. Bovendien zullen lerarenopleidingen vanaf volgend jaar ook actief mails versturen naar alle oud-studenten om mensen die een lerarendiploma behaald hebben warm te maken om (opnieuw) naar het onderwijs te komen.

Voor zijn vooropgestelde maatregelen krijgt Weyts een onvoldoende van zowel de onderwijskoepels als van de vakbonden. Zowel de socialistische vakbond ACOD als de liberale vakbond VSOA zijn van mening dat er te weinig gedaan wordt om de leerkrachten die vandaag wél aan de slag zijn tevreden te houden. Volgens Marnix Heyndrickx van het VSOA zullen de maatregelen wel werken op korte termijn, maar wordt er nog te weinig werk gemaakt van het verlagen van de werkdruk en het aantrekkelijker maken van het lerarenberoep. Daarnaast stuit ook het uitbetalen van extra lesuren bovenop de reguliere lesuren van leerkrachten op kritiek. Volgens Nancy Libert van het ACOD zullen hier niet veel leerkrachten op intekenen. 

Ook de Vlaamse partij Vooruit is ontevreden over de maatregelen die Weyts naar voren schuift. Volgens de partij zijn de maatregelen geen echte oplossing voor het lerarentekort. Volgens Vooruit moeten we komen tot een zogenaamd loopbaanpact. Beginnende leraren extra uren laten lesgeven, lijkt volgens de partij op korte termijn een goed idee om het lerarentekort op te vangen, maar het is algemeen bekend dat een groot deel nu al afhaakt omwille van de werkdruk. Beginnende leerkrachten beter begeleiden en meer werkzekerheid bieden zou een betere oplossing op langere termijn zijn. Wel zou de extra anciënniteit goed zijn, maar het zou nog veel te weinig zijn om het verschil te maken en het lerarentekort echt aan te pakken.

Zelf ben ik wél voorstander van de maatregelen die Ben Weyts op tafel legt. Zo vind ik het een goed idee dat leerkrachten extra betaald zullen worden wanneer ze, naast hun normale opdracht, extra uren voor de klas staan. Volgens mij zal dat leerkrachten meer motiveren om ook daadwerkelijk meer uren les te geven. Ik denk dat ook de andere maatregelen die de minister naar voren schuift effectief zullen zijn. Toch vraag ik me af waarom er niet gesleuteld wordt aan de vaste benoeming van leerkrachten. Het sneller kunnen krijgen van zo'n vaste benoeming is, naar mijn mening, één van de zaken die ervoor zal zorgen dat mensen sneller naar het onderwijs stappen. Uit gesprekken met kennissen die reeds een lerarendiploma hebben, bleek dat zij aan het begin van hun loopbaan van de ene naar de andere school moesten. Hierdoor zijn ze uiteindelijk afgehaakt, waardoor ze nu in een andere sector tewerkgesteld zijn. Een spijtige zaak, vind ik. De effectiviteit van de maatregelen zal nog moeten blijken, aangezien ze nog niet in de praktijk zijn gebracht. Toch heb ik hier veel vertrouwen in. Al hoop ik dat Weyts op termijn er ook voor zal zorgen dat beginnende leerkrachten sneller vast benoemd kunnen worden.

Bron: Van Erp, L. (2021, 6 december). Meer anciënniteit en extra loon voor extra lesuren: onderwijsminister Weyts lanceert plan om lerarentekort aan te pakken. vrtnws.be. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/12/06/plan-weyts-lerarentekort/